Γνωρίζοντας την Πελλαία Γη: Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου (Μητρόπολη Γιαννιτσών)

Ο Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου βρίσκεται στο βόρειο τομέα των Γιαννιτσών, στην παλιά συνοικία Βαρόσι και χτίστηκε κατά την περίοδο 1858-1867.  

Τα θυρανοίξια χρονολογούνται το έτος 1867 ενώ κατά άλλους ερευνητές το 1860. 

Το βέβαιο είναι ότι η κατασκευή της επιτράπηκε με σουλτανικό φιρμάνι του 1858, το οποίο αναφέρει:

«…επειδή οι Έλληνες αυτοκρατορικοί μου υπήκοοι που διαμένουν στη συνοικία «Βαρός» της κωμοπόλεως των Γενιτών δεν έχουν ιερά για την εκτέλεση των ιεροτελεστιών τους, ικετεύουν και εκλιπαρούν να τους παραχωρηθεί η υψηλή μου άδεια να χτίσουν και να οικοδομήσουν μια εκκλησία…επάνω σε ιδιόκτητα οικόπεδα τους, που βρίσκονται στο παραπάνω χωριό, μήκους τριάντα δύο πήχεων, πλάτους είκοσι τεσσάρων και ύψους δέκα. Παρέχοντας την υψηλή και αυτοκρατορική μου άδεια για την ανέγερση και κατασκευή κατά τον τρόπο αυτό της εκκλησίας που αναφέρθηκε, εξεδόθη αυτοκρατορική μου διαταγή…».

Και έτσι έγινε. Οι κάτοικοι με προσωπική εργασία και δωρεά υλικού και χρημάτων κατάφεραν μέσα σε ένα σύντομο χρονικό διάστημα να ολοκληρώσουν την κατασκευή της. 

Και όταν τελείωσε το νερό, χρησιμοποιήθηκε κρασί, λέει η παράδοση. 

Στα δύσκολα χρόνια που ακολούθησαν η εκκλησία δέθηκε με την ιστορία της πόλης. Κατά το Μακεδονικό Αγώνα, τη Μάχη των Γιαννιτσών 1912 και την Κατοχή στάθηκε σύμβολο πίστης και δύναμης.

Η Μητρόπολη είναι μια τρίκλιτη βασιλική. Το πυργοειδές κωδωνοστάσιο βρίσκεται σε επαφή με τη ΝΑ γωνία της εκκλησίας.

 Έχει χαρακτηρισθεί από το Υπουργείο Πολιτισμού ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο (1987).

giannitsa.gr

Γνωρίζοντας την Πελλαία Γη: Σωτήρα Πέλλας - Κι όμως δε γιορτάζει σήμερα!

Η Σωτήρα είναι οικισμός του δήμου Έδεσσας. Βρίσκεται βόρεια της πόλης, στις παρυφές του Βόρα και σε υψόμετρο 454 μ. από την επιφάνεια της θάλασσας.

Οι μόνιμοι κάτοικοί της ανέρχονται σήμερα σε 220 περίπου και ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Το χωριό επελέγη, λόγω της καταλληλότητας του κλίματος, ως τόπος εγκατάστασης των κατασκηνώσεων «Σωτήρας». Η παλαιότερη ονομασία του χωριού ήταν «Λούκοβιτς». Η ευρύτερη περιοχή που βρίσκεται το χωριό ήταν κατοικημένη από πολύ παλαιά όπως προκύπτει από διάφορα ευρήματα (ερείπια, νομίσματα, περιόδων της ελληνικής ιστορίας από την  ελληνιστική εποχή έως τη βυζαντινή περίοδο και την οθωμανική κυριαρχία.  

Γνωρίζοντας την Πελλαία Γη:Σπήλαιο Καταρρακτών - Έδεσσα

Το Σπήλαιο των Καταρρακτών στην Έδεσσα είναι το μοναδικό «πρωτογενές» αξιοποιημένο σπήλαιο στην Ελλάδα.

Με τον όρο «πρωτογενές» χαρακτηρίζουμε τα σπήλαια που έχουν δημιουργηθεί από την εναπόθεση διαλυμένου ασβεστόλιθου πάνω στα βρύα που αναπτύσσονται κάτω από τους καταρράκτες. 

 Ο όρος «πρωτογενές σπήλαιο» αναφέρεται στα σπήλαια με ηλικία όμοια με αυτήν των πετρωμάτων, ενώ σχηματίζονται σε τραβερτινικές αποθέσεις κυρίως σε θέσεις καταρρακτών.

Οι αναφορές για τραβερτινικά πρωτογενή σπήλαια είναι πολύ λίγες που υπολογίζονται μόνο στο 1-2% των σπηλαίων.

Στην Ελλάδα είναι σπάνιες γεωμορφές και πρέπει να θεωρηθούν φυσική κληρονομιά.

Με αυτό τον τρόπο οι Καταρράκτες Έδεσσας συγκαταλέγονται στα παγκόσμια μνημεία φυσικής κληρονομιάς με την μοναδικότητα ότι μετατοπίζονται προς τα εμπρός, δημιουργώντας σταδιακά νέα σπήλαια.

Στο μικρό λοιπόν αυτό σπήλαιο θα δει κανείς πως σχηματίζεται ένας συμπαγής βράχος με την δύναμη του νερού που έχει την ίδια ηλικία με το πέτρωμα που το δημιούργησε. 

Η είσοδος του σπηλαίου είναι στο χώρο του δεύτερου πλατώματος των Καταρρακτών.

Η επίσκεψη στους Καταρράκτες δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς την επίσκεψη στο χώρο που γίνεται κατανοητό πως κτίσθηκε ο υδάτινος πύργος μέσα στο νερό, η βάση πάνω στην οποία βρίσκεται η πόλη της Έδεσσας.

Πηγή : wikipedia

Fotos: SpirosK photography, web-greece.com, panoramio

Γνωρίζοντας την Πελλαία Γη:Παρεκκλήσι της Αγίας Παρασκευής - Άθυρα

Βρίσκεται μέσα στα πεύκα στην άκρη του χωριού. 

Χτίστηκε το 1954 με προσωπική εργασία των κατοίκων. Οφείλει τη δημιουργία του σε ένα όραμα της κυρα-Χρυσούλας (συζύγου Μητάκου Καζαντζή)

Εορτάζει κάθε χρόνο την ημέρα της Αγίας Παρασκευής.

Η λιτανεία και η περιφορά της εικόνας της Αγίας φέτος θα τελεστεί σήμερα 25 Ιουλίου 2017 στις 19.30 μμ

Πηγή: Άθυρα και Αθυριώτες, Πέτρου Θεοχαρίδη

Τα Άθυρα, η λιμνοθάλασσα και η γέφυρα του Σουλεϊμάν του Μεγαλοπρεπή

Τα Άθυρα βρίσκονται στην Εγνατία οδό μεταξύ Κωνσταντινούπολης και Σηλύβριας, κτισμένα εντός του μυχού Αθύρα [Μεγάλου Τσεμκετζέ].

Στην περιοχή εκβάλλει ο ποταμός Αθύρας ή Πινδάρας που δημιουργεί μία μικρή λίμνη που χύνει τα νερά της στη θάλασσα. Tον ποταμό ζεύει μία γέφυρα από την οποία πήρε το όνομά του και το αντίστοιχο χωριό.

Kατά μήκος της παραλίας υπάρχουν πολλοί ανεμόμυλοι.  Oι Tούρκοι υποχρέωναν τους χριστιανούς ταξιδιώτες να πληρώνουν διπλάσια διόδια από τα κανονικά. 

Γνωρίζοντας την Πελλαία Γη : Μαυσωλείο Γαζή Εβρενός (το εσωτερικό του)

Το κτίριο ανεγέρθηκε πάνω στον τάφο του Γαζή Εβρενός ενός σημαντικού Μπέη και στρατηλάτη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (έτος θανάτου 1417) και αποτέλεσε τόπο προσκυνήματος. 

Ήταν απόγονος της γνωστής οικογένειας Τουρκομάνων Evrenosogullari η οποία αρχικά υπηρετούσε τους Βυζαντινούς στο διάστημα μεταξύ 1302 και 1361. Μετά την κατάκτηση της περιοχής από τον Orhan Gazi ο Εβρενός εξωμότησε και άρχισε να υπηρετεί τους Οθωμανούς. 

Η οικογένειά του απετέλεσε μία από τις τέσσερις μεγάλες οικογένειες Οθωμανών πολεμάρχων.

"60 λεπτά Πέλλα". Δείτε το μοναδικό ταξιδιωτικό ντοκιμαντέρ του Γιώργου Γρηγοριάδη!

Xθες βράδυ στο Πνευματικό Κέντρο Γιαννιτσών έγινε η παρουσίαση του ταξιδιωτικού ντοκιμαντέρ “60 Λεπτά Πέλλα” από το δημιουργό του Γεώργιο Γρηγοριάδη, καθηγητή του 2^ου ΓΕΛ Γιαννιτσών και τους μαθητές του, συνοδοιπόρους σε αυτό το σπουδαίο ταξίδι ιστορίας και πολιτισμού της Πέλλας.

Στην επιτυχία αυτή συνέβαλαν εκτός από τους μαθητές του 2^ου ΓΕΛ & του 2^ου Γυμνασίου Γιαννιτσών, το Μουσικό Σχολείο για τη μουσική επένδυση του ντοκιμαντέρ αλλά και ο Δήμος Πέλλας με τη ΔΗΚΕΠΑ Πέλλας που στάθηκαν αρωγοί της αξιόλογης αυτής προσπάθειας σε κάθε βήμα της.